De kracht van de kiesdeler

De kracht van de kiesdeler maakt duidelijk hoe je als specifieke groep kiezers/inwoners getalsmatig vertegenwoordigd kunt zijn in de (nieuwe) gemeenteraad los van partijpolitiek. Deze insteek kan in de verschillende opkomstbevorderende activiteiten worden meegenomen. Invloed hebben in de gemeenteraad is dichterbij - en meer binnen bereik - dan vaak wordt gedacht.

Kiesdeler
De uitslagen van de vorige gemeenteraadsverkiezingen geven een indicatie van de kiesdeler in de eigen gemeente. De kiesdeler is de hoeveelheid uitgebrachte geldige stemmen die nodig is voor éen volle zetel in de gemeenteraad.
De kiesdeler hangt dus af van de opkomst: de hoeveelheid uitgebrachte geldige stemmen wordt omgerekend naar de hoeveelheid stemmen die nodig zijn voor 1 zetel in de raad. Uiteraard moet een partij wel eerst de kiesdrempel halen. Vaak is de kiesdrempel in de praktijk gelijk aan de kiesdeler: het aantal stemmen dat nodig is voor een volle zetel.

Groepen inwoners
Veel gemeenten beschikken over statistische gegevens van groepen inwoners. Bijvoorbeeld het aantal 65 plussers of jongeren van 18-21 jaar of de hoeveelheid inwoners van een bepaalde wijk. Gemeenten met meer kernen benoemen ook vaak de hoeveelheid volwassenen inwoners per kern. Daarnaast is in elke gemeente van te voren bekend wat het aantal kiesgerechtigden is, de hoeveelheid inwoners die mogen gaan stemmen. In het kader van een herindeling moeten die gegevens van de verschillende fuserende gemeenten natuurlijk bij elkaar opgeteld worden.

Toepassen door koppeling concrete hoeveelheid kiezers aan zetels
In kleinere gemeenten zijn er enkele honderden geldige stemmen nodig om 1 zetel in de gemeenteraad te verwerven of te behouden. Hoe groter de gemeente hoe meer geldige stemmen nodig zijn.
Bij de kracht van de kiesdeler gaat het om de bewustwording dat een bepaalde hoeveelheid kiezers (bijvoorbeeld jongeren 18-21 of 65 plussers) getalsmatig gekoppeld is aan een evenredige hoeveelheid zetels in de gemeenteraad. Uiteraard is die invloed dan verspreid over de verschillende politieke partijen, omdat niet alle jongeren of alle 65 plussers op dezelfde partij stemmen. Onderliggende gedachte is dat  je met meer mensen makkelijker invloed kan uitoefenen dan je denkt. De kiezers in één groep, één wijk of kern kunnen dus zo wel degelijk het verschil en op die manier invloed uitoefenen in de nieuwe gemeenteraad. 

Voorbeeld
In een gemeente van ongeveer 24.000 inwoners met 9.500 geldige uitgebrachte stemmen was de kiesdeler bij de vorige verkiezingen circa 500 geldige stemmen. Er waren 19 zetels te verdelen. In deze gemeente wonen ongeveer 1000 jongeren van 18-21 jaar, die omgerekend ongeveer dus ongeveer 2 zetels in de gemeenteraad symboliseren, als zij daadwerkelijk gaan stemmen. Voor de 65 plussers in deze gemeente, met 2.500 kiesgerechtigden in deze leeftijdsgroep, betekent het omgerekend zo'n 5 zetels in de gemeenteraad.

Contactpersoon Inge Pastoor 06 - 55 70 25 91